Współczesny rynek materiałów wykończeniowych oferuje niezwykle szeroką gamę produktów, które zachwycają estetyką i funkcjonalnością. Drewno, kamień, gres, stal nierdzewna, beton czy nowoczesne wykładziny elastyczne – każdy z tych materiałów otwiera przed projektantami i wykonawcami niezliczone możliwości aranżacyjne. Jednak taka różnorodność niesie za sobą również wyzwania, które wykraczają poza etap projektowania i wykończenia wnętrz, a dotyczą np. czyszczenia i konserwacji tych powierzchni.

Kluczowym aspektem, który nie może umknąć uwadze, jest późniejsze utrzymanie czystości i dbanie o kondycję zastosowanych materiałów wykończeniowych. Różne materiały wymagają indywidualnego podejścia, zarówno ze względu na stosowane środki czyszczące, jak i dobierane metody czyszczenia i konserwacji. Brak odpowiedniej wiedzy w tym zakresie może prowadzić do uszkodzenia powierzchni, utraty ich właściwości, walorów estetycznych czy przedwczesnego zużycia. To dlatego przy profesjonalnych usługach sprzątania przydatne jest tzw. materiałoznawstwo, czyli nauka o właściwościach i zastosowaniu różnych materiałów. Wiedza na temat specyficznych cech i wymagań różnych materiałów, którymi obecnie wykańczane są powierzchnie w galeriach handlowych, placówkach oświaty, ochrony zdrowia czy wielkopowierzchniowych magazynach, to podstawa efektywnego i bezpiecznego czyszczenia.

Drewno, szkoło, kamień, gres – różne techniki czyszczenia powierzchni

To bardzo ważne, aby wszystkich materiałów nie traktować tą samą techniką czy tym samym preparatem. Część materiałów wymaga np. zminimalizowania użycia wody lub nie można używać do ich czyszczenia środków kwaśnych, które mogą doprowadzić do uszkodzenia powierzchni.
Wśród materiałów, które wymagają specjalnego traktowania jest nie tylko drewno, ale też kamień naturalny, płytki ceramiczne w tym gres, szkło kwarcowe i akrylowe, stal nierdzewna oraz stal kwasoodporna, tworzywa sztuczne, wykładziny elastyczne, takie jak PCV, linoleum, kauczuk, winyl, żywica oraz tekstylia, z których wykonane są np. wykładziny dywanowe, tapicerka w meblach lub zasłony.

Sekrety czyszczenia powierzchni z kamienia i skala Mohsa

Posadzki kamienne cieszą się popularnością dzięki swojej trwałości i elegancji. Twardość użytego surowca wpływa nie tylko na zastosowanie w wykończeniu, ale też sposób pielęgnacji wykonanych z kamienia powierzchni.
Cecha twardości kamienia przez specjalistów określana jest w skali Mohsa i klasyfikuje minerały od 1 (miękkie, np. talk) do 10 (najtwardsze – przykładem jest diament). Posadzki są zazwyczaj wykonane z kamienia o twardości określanej w skali Mohsa wartościami od 3 do 8.
Przykładowe rodzaje kamienia używane jako posadzki:

• Marmur: 3-4 w skali Mohsa. Wymaga regularnej konserwacji. Kamień wrażliwy na kwaśne środki czyszczące, które mogą powodować matowienie i trwałe uszkodzenia powierzchni. Ponieważ jest kamieniem miękkim, do czyszczenia nie wolno stosować zbyt agresywnych padów maszynowych.
• Wapień: 3-4 w skali Mohsa. Jest porowaty i miękki, dlatego nie jest polecany do miejsc o dużym natężeniu ruchu. Aby zabezpieczyć przed czynnikami mechanicznymi poddaje się go (podobnie jak marmur) procesowi krystalizacji, dzięki czemu jego twardość wzrasta nawet o 2 stopnie w skali Mohsa.
• Granit: 6-7 w skali Mohsa. Jest jednym z najtwardszych kamieni o dużej odporności na zarysowania, co czyni go popularnym wyborem na posadzki. Choć jest wysoce nasiąkliwy, to wykazuje dużą odporność chemiczną i mechaniczną. Do zabezpieczenia posadzek granitowych przed plamami, stosuje się specjalne środki impregnujące.
• Trawertyn: 4-5 w skali Mohsa. Choć to kamień wapienny jest trwały, jednak w porównaniu do granitu jest bardziej podatny na uszkodzenia. Wymaga impregnacji i pielęgnacji. Można poddawać go również renowacji z wykorzystaniem technologii padów diamentowych.
• Piaskowiec: 4-7 w skali Mohsa, a poziom twardości zależy od procentowej zawartości kwarcu. Twardsze od granitu kwarcyty są pochodną piaskowców. Zakres ścieralności jest więc szeroki i zależny od gatunku – od bardzo małej do wysokiej. Piaskowiec jest podatny na zabrudzenia jednak prawidłowa identyfikacja pozwala na zastosowanie odpowiednich technologii czyszczenia opartych na mechanice (np. mycie ciśnieniowe czy szczotki tyneksowe).

Czyszczenie powierzchni z wykładzin elastycznych

Wykładziny elastyczne znajdują zastosowanie w różnorodnych przestrzeniach – od gospodarstw domowych po hale przemysłowe. Każdy rodzaj wykładziny charakteryzuje się specyficznymi właściwościami i wymaga odpowiedniego doboru środków czystości i technik ochronnych.

Wykładziny PCV, inaczej zwane wykładzinami winylowymi

Wykonane są z polichlorku winylu (PCV) i występują w formie jednowarstwowej lub wielowarstwowej. Ich podstawową zaletą jest odporność na wilgoć, dobra izolacja akustyczna i termiczna, ale też łatwość w czyszczeniu. Wykładziny winylowe są zazwyczaj stosowane w gospodarstwach domowych – kuchniach i łazienkach, ale też w biurach oraz obiektach użyteczności publicznej jak szpitale.

Wykładziny z linoleum

Wykonane są z naturalnych materiałów, takich jak olej lniany, mączka drzewna, korek i żywica, a ich powierzchnia pokryta jest warstwą ochronną. Są antystatyczne i ekologiczne, ale też mało odporne na ścieranie. Wykazują dużą wrażliwość chemiczną na poziomie max 9,5 pH i dlatego bardzo ważna jest ich odpowiednia identyfikacja przed rozpoczęciem czyszczenia. Wymagają okresowej konserwacji, takiej jak polimeryzacja czy impregnacja. Ten rodzaj wykładzin sprawdza się w domach, szkołach, biurowcach oraz innych miejscach, gdzie wymagana jest higiena.

Wykładziny kauczukowe

Wykonane są z naturalnego lub syntetycznego kauczuku i dostępne w postaci płytek lub w rolkach. Charakteryzuje je wysoka odporność na ścieranie, antypoślizgowość, elastyczność i długowieczność, a nawet odporność na działanie chemikaliów – z wyjątkiem rozpuszczalników. Ze względu na ich zalety są stosowane w miejscach o dużym natężeniu ruchu, takich jak hale przemysłowe, siłownie czy szpitale.

Jak sprzątać, żeby nie zniszczyć – dobór środków czystości i technik sprzątania

Zrozumienie właściwości materiałów pozwala uniknąć błędów podczas czyszczenia, a właściwy dobór technik i środków czystości jest niezwykle istotny.

• Drewno wymaga delikatnych środków o neutralnym pH i minimalnej ilości wody.
• Marmur to kamień wrażliwy na kwaśne środki, dlatego nie można ich stosować do jego czyszczenia. W przypadku tego kamienia sprawdza się polerowanie padami diamentowymi.
• Szkło potrzebuje preparatów zapobiegających smugom i zarysowaniom.
• Metal i aluminium należy chronić przed substancjami żrącymi i dlatego nie wolno ich czyścić np. środkami zawierającymi chlor.
• Granit wymaga impregnacji, która zwiększy odporność powierzchni z tego kamienia.
• PCV i linoleum zabezpieczone poprzez polimeryzację są chronione przed zarysowaniami i uszkodzeniami chemicznymi.
• Czyszczenie tekstyliów metodą kapsułkowania pozwala uniknąć przemoczenia wykładzin.

Świadomość właściwości materiałów to nie tylko kwestia skuteczności, ale także bezpieczeństwa. Niewłaściwy dobór środków może prowadzić do uszkodzeń powierzchni, reakcji chemicznych lub zagrożeń dla środowiska. Ekologiczne podejście, takie jak stosowanie biodegradowalnych preparatów, zyskuje na znaczeniu, umożliwiając ochronę materiałów i natury.

Autor artykułu: Marek Serafin, technolog i menadżer ds. szkoleń produktowych w Centrum Szkoleń Produktowych Grupy Impel